ปีงบประมาณ 2569

ระบบสนับสนุนการพัฒนาเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย

เส้นทางการดำเนินงานของ อปท.
สู่การเป็นเมืองสุขภาพดี (Healthy City)

คู่มือและขั้นตอนการดำเนินงานแบบทีละก้าว (Step-by-Step) สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตั้งแต่ลงทะเบียน ➔ บันทึกข้อมูลบริบท ➔ ประเมินรับรอง 22 ตัวชี้วัด ➔ จนถึงได้รับเกียรติบัตรรับรอง e-Certificate

3 องค์ประกอบ 22 ตัวชี้วัด

เกียรติบัตร 3 ระดับ (ทองแดง / เงิน / ทอง)

รับรองมาตรฐาน กระทรวงสาธารณสุข

กลุ่มประเมินปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพจากโครงการและนโยบาย กองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ กรมอนามัย healthycity.anamai.moph.go.th

วาระและเป้าหมาย / Agenda • แนวทางปฏิบัติการประเมินเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย ประจำปี 2569

Slide 02

Roadmap การดำเนินงานสำหรับ อปท. ทั่วประเทศ

วันนี้เราจะมาทำอะไรกัน?

สรุป 3 ภารกิจหลักในการอบรมและฝึกปฏิบัติจริง เพื่อให้ อปท. สามารถขับเคลื่อนกระบวนการประเมินตนเอง และส่งขอรับรองมาตรฐานเมืองสุขภาพดีได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

ภารกิจที่ 1

1. เข้าใจเกณฑ์มาตรฐาน

ทำความเข้าใจ 3 เสาหลัก 22 ตัวชี้วัด (สิ่งแวดล้อม 9, สถานที่ 7, สุขภาพประชาชน 6) และเกณฑ์ระดับผลงาน (พื้นฐาน / ดี / ดีมาก)

รู้ว่าต้องเตรียมข้อมูลและหลักฐานอะไร

ภารกิจที่ 2

2. ลงมือทำจริงในระบบ 5 Steps

ฝึกเข้าใช้งานระบบจริง: ลงทะเบียน อปท. ➔ บันทึกข้อมูลทั่วไป ➔ ประเมินตนเอง 22 ข้อ พร้อมแนบไฟล์หลักฐาน

ทำตามขั้นตอนได้จริง ไม่ตกหล่น

ภารกิจที่ 3

3. ส่งตรวจ & รับเกียรติบัตร

รู้วิธีดาวน์โหลด e-Certificate เข้าร่วมประเมิน และแนวทางส่งตรวจรับรอง (ทองแดง-เงิน โดยจังหวัด, ทอง โดยเขต) อายุรับรอง 3 ปี

รับรองผลงานมาตรฐานระดับกระทรวง

เป้าหมายวันนี้: อปท. ทุกแห่งมีบัญชีใช้งาน บันทึกข้อมูลครบถ้วน ประเมินตนเองสำเร็จ และพร้อมส่งตรวจรับรองอย่างมั่นใจ

เข้าสู่เนื้อหา

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 2 จาก 9

01 / กรอบการประเมิน 2569 • เกณฑ์มาตรฐาน 3 เสาหลัก รวม 22 ตัวชี้วัด

Slide 03

เกณฑ์มาตรฐานเมืองสุขภาพดี (3 Pillars Framework)

ประเมินครอบคลุมทั้งโครงสร้างพื้นฐาน สถานที่ชุมชน และสุขภาวะของประชาชน

9 ตัวชี้วัด

1. Health Environments

สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ

นโยบาย/แผนพัฒนาสิ่งแวดล้อมท้องถิ่น
พื้นที่สาธารณะเพื่อสุขภาพ & ทางจักรยาน
สภาพแวดล้อมที่เป็นมิตร (Universal Design)
การจัดการขยะมูลฝอยครบทุกประเภท
การจัดการสิ่งปฏิกูล & บำบัดน้ำเสีย
คุณภาพน้ำบริโภคสะอาดปลอดภัย
การคุ้มครองสุขภาพจากปัญหาเหตุรำคาญ
การจัดการอากาศที่ดี (ลดฝุ่น PM2.5)
อนามัยสิ่งแวดล้อมในภาวะฉุกเฉิน

7 ตัวชี้วัด

2. Health Settings

สถานที่ที่เอื้อต่อสุขภาพ

ที่พักอาศัย / ชุมชนถูกสุขอนามัย
ตลาดสดประเภทที่ 1 (SAN / SAN Plus)
สถานที่จำหน่ายอาหารสะอาดปลอดภัย
ส้วมสาธารณะได้มาตรฐานไทย (HAS)
วัด / ศาสนสถานส่งเสริมสุขภาพ
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยตามมาตรฐานชาติ
โรงเรียนส่งเสริมสุขภาพมาตรฐานสากล

6 ตัวชี้วัด

3. Health People

ประชาชนรอบรู้และสุขภาพดี

กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพทุกกลุ่มวัย
การรวมกลุ่มทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรม
กิจกรรมสร้างความรอบรู้สุขภาพ (Health Literacy)
เด็ก 0-5 ปี มีพัฒนาการสมวัย (DSPM)
ประชาชน 15+ มีความรอบรู้สุขภาพตามเกณฑ์
ผู้สูงอายุได้รับการดูแลตาม Wellness Plan (ชะลอชรา ชีวายืนยาว)

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 3 จาก 9

STEP 01 / การรับสมัคร • การลงทะเบียนและขอรับบัญชีผู้ใช้งาน

Slide 04

ขั้นตอนที่ 1

ลงทะเบียน อปท. เข้าสู่ระบบ

สำหรับ อปท. ทั่วประเทศ (เทศบาลนคร, เทศบาลเมือง, เทศบาลตำบล, อบต. และ อปท. รูปแบบพิเศษ) ในการขอรับบัญชีผู้ใช้เข้าสู่ระบบสารสนเทศ

1

เลือกพื้นที่ & องค์กร: ระบุจังหวัด อำเภอ ตำบล และประเภท อปท. (เชื่อมโยงฐานข้อมูลทางการ)

2

ปักหมุดพิกัด GIS: ระบุพิกัด Latitude & Longitude ที่ทำการ อปท. สำหรับแสดงบนแผนที่ระดับชาติ

3

ข้อมูลผู้ประสานงาน: ระบุชื่อผู้บริหาร, เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบหลัก, เบอร์โทรศัพท์ และอีเมลทางการ

4

ตั้ง Username & Password: กำหนดรหัสผ่านเพื่อเข้าใช้งานตลอดรอบปีงบประมาณ

หน้าจอลงทะเบียน (dlaRegis) ออนไลน์

ประเภท อปท. / องค์กร:

เทศบาลเมือง / อบต.

ที่อยู่ / ตำบล / อำเภอ / จังหวัด:

อ.เมือง จ.นนทบุรี

พิกัด GPS:

13.862, 100.513

เบอร์ติดต่อ:

02-589-XXXX

หมายเหตุสำหรับ อปท. เดิม: สามารถใช้ Username เดิมล็อกอินแล้วกดยืนยันเข้าร่วมการประเมินปี 2569 ได้ทันที

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 4 จาก 9

STEP 02 / ข้อมูลทั่วไป • การบันทึกข้อมูลทั่วไปของ อปท.

Slide 05

ขั้นตอนที่ 2

บันทึกข้อมูลทั่วไป

การบันทึกข้อมูลทั่วไปขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งข้อมูลประชากร พื้นที่ โครงสร้างชุมชน และวิสัยทัศน์ผู้บริหาร เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางในการวิเคราะห์สถานการณ์สุขภาพระดับประเทศ

1

ข้อมูลประชากรทุกช่วงวัย: ประชากรตามทะเบียนราษฎร์, ประชากรแฝง, สัดส่วนเด็กปฐมวัย, และผู้สูงอายุ

2

ขนาดพื้นที่ & ชุมชน: ตารางกิโลเมตร, จำนวนชุมชน/หมู่บ้าน, จำนวนตลาดสด, ศูนย์เด็กเล็ก และโรงเรียน

3

สถานการณ์สุขภาพเด่น: สถิติโรค NCDs, ปัญหาสิ่งแวดล้อมสำคัญในพื้นที่ (ขยะ/ฝุ่น PM2.5/น้ำเสีย)

4

วิสัยทัศน์ & แผนพัฒนาท้องถิ่น: นโยบายด้านสุขภาพของผู้บริหารที่บรรจุในแผนพัฒนาท้องถิ่น

City Health Profile Preview ข้อมูลทั่วไป

ประชากรทั้งหมด: 28,450 คน

ผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป): 5,620 คน (19.7%)

จำนวนชุมชนในความดูแล: 18 ชุมชน

ตลาดสดประเภทที่ 1: 3 แห่ง (ผ่าน SAN 100%)

ระบบปลดล็อกอัตโนมัติ: เมื่อบันทึกข้อมูลทั่วไปเรียบร้อยแล้ว ระบบจะเปิดสิทธิ์ให้ทำ "แบบประเมินตนเอง 22 ตัวชี้วัด" ทันที

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 5 จาก 9

STEP 03 / การประเมินตนเอง • ตอบแบบประเมิน 22 ข้อ, แนบหลักฐาน และ Best Practice

Slide 06

ขั้นตอนที่ 3 (หัวใจหลัก)

ประเมินตนเอง 22 ตัวชี้วัด & ส่ง Best Practice

อปท. ประเมินผลงานตามเกณฑ์ 3 ด้าน เลือกระดับผลงานที่ทำได้จริง และอัปโหลดไฟล์เอกสารหลักฐานยืนยันความโปร่งใส

1. เลือกระดับผลงานในแต่ละตัวชี้วัด: ประเมินทุกข้อตามจริง

ระดับพื้นฐาน

ระดับดี

ระดับดีมาก

2. อัปโหลดไฟล์เอกสารหลักฐาน (Evidence Upload):

แนบคำสั่งแต่งตั้ง, แผนพัฒนา, รายงานผลโครงการ, ภาพถ่ายการดำเนินงาน, หรือผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ (PDF/JPG/PNG ขนาดไม่เกิน 10MB)

3. ส่งข้อมูลผลงานเด่น (Best Practice):

สำหรับ อปท. ที่ต้องการขอรับรอง "ระดับทอง (Gold)" ให้กรอกสรุปผลงานนวัตกรรมต้นแบบ พร้อมแนบภาพประกอบ

เกณฑ์การตัดคะแนนรับรองอัตโนมัติ Cut-off 80%

ระดับทองแดง (Bronze) พื้นฐาน

ประเมินผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดระดับพื้นฐาน ร้อยละ 80 ขึ้นไป

ระดับเงิน (Silver) พื้นฐาน + ดี

ประเมินผ่านเกณฑ์ระดับพื้นฐาน + ระดับดี ร้อยละ 80 ขึ้นไป

ระดับทอง (Gold) ครบ 3 ระดับ

ประเมินผ่านเกณฑ์ครบทั้ง 3 ระดับ (พื้นฐาน + ดี + ดีมาก) ร้อยละ 80 ขึ้นไป

รับเกียรติบัตรทันทีหลังประเมินตนเอง:

เมื่อ อปท. ประเมินครบถ้วนและกดยืนยันส่ง ระบบจะสร้าง "เกียรติบัตรการเข้าร่วมการประเมินตนเอง (Self-Assessment e-Cert)" จากกรมอนามัย ให้ดาวน์โหลดได้ทันที

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 6 จาก 9

STEP 04 / การตรวจประเมิน • กลไกการตรวจรับรอง 3 ระดับตามคู่มือกรมอนามัย 2569

Slide 07

ขั้นตอนที่ 4

กระบวนการตรวจประเมินรับรอง 3 ระดับ

หลังจาก อปท. กดยืนยันส่งผลงาน ระบบจะเข้าสู่กลไกการตรวจประเมินตามระดับผลงานอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และมีมาตรฐาน

ระดับที่ 1 : จังหวัด

คกก. ระดับจังหวัด (สสจ.)

ตรวจรับรองระดับ "ทองแดง" และ "เงิน"

ตรวจสอบเอกสารและหลักฐานของ อปท. ในระบบ
ตรวจประเมินรับรองผลงาน ระดับทองแดง (เกณฑ์พื้นฐาน) และ ระดับเงิน (เกณฑ์ดี)
ตรวจประเมินได้ทั้งแบบ ลงพื้นที่ (Site-Visit) หรือ ประชุมออนไลน์ (Online)
หากเอกสารไม่ครบถ้วน สามารถแจ้งให้อปท. แนบหลักฐานเพิ่มเติมได้

ระดับที่ 2 : เขตสุขภาพ

คกก. ระดับเขต (ศูนย์อนามัย 1-12)

ตรวจรับรองระดับ "ทอง" & บันทึกระบบ

ตรวจประเมินรับรอง ระดับทอง (กรณี อปท. ประเมินตนเองผ่านระดับดีมาก)
ลงพื้นที่ตรวจเชิงประจักษ์ (Site-Visit) หรือ Online ร่วมกับคณะกรรมการเขต
รวบรวมคะแนนและ บันทึกผลการประเมินรับรองเข้าสู่ระบบกลาง
สนับสนุนทางวิชาการและเป็นพี่เลี้ยงขับเคลื่อนในพื้นที่เขตสุขภาพ

ระดับที่ 3 : ส่วนกลาง

คกก. ขับเคลื่อนฯ กรมอนามัย

พิจารณารับรองผลระดับชาติ & ออกประกาศ

ตรวจสอบข้อมูลผลการประเมินรับรองจาก คกก. เขต และจังหวัด
ประชุมคณะกรรมการพัฒนาเกณฑ์และขับเคลื่อนฯ เพื่อพิจารณารับรองผล
กดยืนยันผลในระบบ (Approved) เพื่อเปิดสิทธิ์ให้ออก e-Certificate
จัดทำ "ประกาศกรมอนามัย เรื่อง ผลการประเมินรับรองเมืองสุขภาพดี ประจำปี 2569"

รูปแบบการตรวจประเมิน: ลงพื้นที่จริง (Site-Visit) หรือ ประชุมออนไลน์ (Online) ตามมติคณะกรรมการ

สถานะในระบบ: รอตรวจเอกสาร ➔ กำลังประเมิน ➔ รอยืนยันผล ➔ ประเมินเสร็จสิ้น

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 7 จาก 9

STEP 05 / ผลสัมฤทธิ์ • ระบบเกียรติบัตร 2 ลำดับขั้น (เข้าร่วมประเมิน & รับรองผลงาน)

Slide 08

ขั้นตอนที่ 5 (ผลสัมฤทธิ์โครงการ)

รับเกียรติบัตร e-Certificate รับรองผลงาน

ระบบสารสนเทศสร้างเกียรติบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (A4 แนวนอน) 2 ลำดับตามขั้นตอนการดำเนินงานของ อปท.

1

เกียรติบัตรเข้าร่วมประเมินตนเอง (หลัง Step 3) กรมอนามัย

ได้รับทันทีเมื่อส่งแบบประเมินตนเอง 22 ข้อ เพื่อยืนยันการเข้าร่วมโครงการ และใช้รายงานผู้บริหาร อปท.

2 เกียรติบัตรรับรองระดับเมืองสุขภาพดี (หลังผ่านการตรวจรับรอง) กระทรวงสาธารณสุข • อายุรับรอง 3 ปี

🥉 ระดับทองแดง (Bronze)

ประเมินผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดระดับพื้นฐาน ร้อยละ 80 ขึ้นไป

e-cer1

🥈 ระดับเงิน (Silver)

ประเมินผ่านเกณฑ์ระดับพื้นฐาน + ระดับดี ร้อยละ 80 ขึ้นไป

e-cer2

🥇 ระดับทอง (Gold)

ประเมินผ่านเกณฑ์ครบทั้ง 3 ระดับ (พื้นฐาน + ดี + ดีมาก) ร้อยละ 80 ขึ้นไป

e-cer3

อายุการรับรอง 3 ปี: เกียรติบัตรรับรองระดับทองแดง เงิน และทอง มีผลรับรองต่อเนื่อง 3 ปีงบประมาณ สามารถดาวน์โหลดไฟล์ PDF ความละเอียดสูงเพื่อใช้เผยแพร่ผลงานได้ทันที

ตัวอย่างไฟล์เกียรติบัตรจริง

ลงนามโดย: นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ (รมว.สาธารณสุข) ✓ สิ้นสุดระยะเวลารับรอง 3 ปี (30 ก.ย. 2572)

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 8 จาก 9

บทสรุป / สรุปภาพรวม • ประโยชน์สูงสุดที่ อปท. จะได้รับ

Slide 09

"ยกระดับเมืองธรรมดา สู่เมืองสุขภาพดีเพื่อทุกคน"

การขับเคลื่อนเมืองสุขภาพดี ไม่ใช่ภาระงานที่เพิ่มขึ้น แต่คือการบูรณาการภารกิจเดิมของ อปท. ให้มีทิศทาง มีมาตรฐาน และได้รับการรับรองในระดับประเทศและสากล

ประโยชน์ที่ 1

เกียรติบัตรรับรองระดับกระทรวง

รับเกียรติบัตร e-Certificate จากกระทรวงสาธารณสุข อายุรับรอง 3 ปี สร้างความเชื่อมั่นและภาคภูมิใจให้ท้องถิ่น

ประโยชน์ที่ 2

ทำเนียบเมืองสุขภาพดีระดับชาติ

ปรากฏชื่อบนแผนที่ GIS แพลตฟอร์ม Dashboard ประเทศ ประชาชนและนักท่องเที่ยวเชื่อมั่น

ประโยชน์ที่ 3

ก้าวสู่รางวัลระดับสากล WHO

สิทธิ์ในการได้รับการเสนอชื่อเข้ารับรางวัลเครือข่าย WHO SEAR Healthy Cities Network Recognition

เว็บไซต์โครงการ: healthycity.anamai.moph.go.th | กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

ระบบเมืองสุขภาพดี กรมอนามัย หน้า 9 จาก 9 (สิ้นสุดการนำเสนอ)

เส้นทางการดำเนินงานของ อปท. สู่การเป็นเมืองสุขภาพดี (Healthy City)